CPA – Chartered Public Accountant ở Úc, hay còn gọi là ngành kế toán đang là sự lựa chọn của nhiều bạn sinh viên Việt Nam. Vậy cụ thể chi phí điều kiện ra sao?

Hỏi

Hiện em đang tìm hiểu để quyết tâm theo học CPA ( Charated Public Accountant) tại ÚC, nhưng em không có nhiều thông tin về khóa học, các môn học gồm những gì, các yêu cầu và điều kiện học như thế nào, chi phí và thời gian, …thủ tục nhập học thì thế nào?…

Đáp

1. Tổng quan về CPA ở ÚC

Chartered Public Accountant ở Úc, có hai institutes là CPA và ICAA, chỉ giảng dạy distance hoặc online, đòi hỏi học viên tự học và hành.

Có 2 chương trình học về Kế toán nâng cao, CPA và CA. Nếu muốn mai kia làm kiểm toán công (Public Accountant, thức Kế toán chuyên làm thuê, tư vấn thuế cho mọi đối tượng khách hàng trong xã hội) thì nên hoc CA. Trang web: http://www.charteredaccountants.com.au/

Cho cả 2 chương trình này, chỉ những ai đã tốt nghiệp bậc đại học của một trường đại học của Úc, được hai chương trình đào tạo trên công nhận, thì mới được vào học. Đã tốt nghiệp đại học kế toán ở VN không được công nhận, dù là bất cứ trường nào.

Nếu muốn mai kia đi làm Kế toán/Kiểm toán cho một công ty thôi, như Kế toán Trưởng, Trưởng phòng Tài chính…thì hoc CPA .

Để trở thành CPA phải học qua tổng cộng 14 credits. Nếu có bằng Master of Accounting thì làm associate member và học 6 subjects trong tối đa là 6 năm phải xong (master nào học cái này cũng lê lết mà tốt nghiệp hổng nổi:Crying. Chưa biết gì thì học 8 cái tín chỉ trước lấy foundation level rồi mới lên professional level học 6 tín chỉ (gồm 4 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn). Chắc học khoảng 10 năm thì thành CPA. Ngoài ra muốn lấy được CPA hay la CA thì bạn phải co 3 năm làm việc có mentor (tức có nghĩa là có người có bằng CA hay CPA làm hướng dẫn trong thời gian làm việc đó. Tức là sau khi học xong Master ngành Accounting ở úc, bạn có thể học Professional level của CPA.

Bạn tìm hiểu trên website để biết thêm chi tiết về cấu trúc khóa học, membership, eligibilities, course time.

2. Một số trường danh tiếng có đào tạo CPA

Học kế toán ở Úc thì có thể tham khảo UTS, Swin, CQU. Sau khi học xong cử nhân thì chưa thể có CPA ngay được nhé.

www.charteredaccountants.com.au
http://www.cpaaustralia.com.au (vô CPA programs)
http://www.cpaaustralia.com.au/become-a-cpa/attend-a-seminar/vn-hanoi

3. Chia sẻ kinh nghiệm

Về các môn kế toán, xin lỗi tôi không hiểu Định khoản dịch sang tiếng Anh là gì, có phải posting to General Ledger không. Còn cân đối bảng kế toán là Reconciliation à? Cái này mới đầu khó, sau làm nhiều mới thấy cũng không đến nỗi. Sợ nhất Financial Accounting, khoản phát hành/chuyển đổi cổ phiếu, và môn Kiểm toán, vì môn này lơ mơ chứ không có “số má” rõ ràng như các môn kế toán thông thường, lý thuyết nặng (hai môn này tỷ lệ trượt rất cao, có kỳ 60% sinh viên trượt, Sydney Uni/Macquarie). Khỏi lo đi, học đến đâu chuyên tâm đến đấy, dần rồi cũng qua hết. Các môn Taxation học khoái nhất, rất thực tiễn và bổ ích, tranh luận trên lớp với thầy, với bạn khoái lắm, học xong ít nhất là có thể tự làm tax return cho chính mình.

Nếu chưa có bằng Kế toán ở Úc thì mới phải học hết 14 môn (hay như là 14 credits ấy). Nếu bạn có bằng kế toán ở Việt Nam rồi thì cũng chỉ phải học thêm vài môn của phần Foundation thôi.
Nếu mà CA hay CPA thì đúng là phải có mentor và 3 năm kinh nghiệm nữa, nhưng mà vẫn có thể bắt đầu học được và kinh nghiệm từ trước cũng có khi được tính.

CA thì học 5 môn thôi, mỗi term học 1 môn, nhưng học CA khó hơn 1 chút vì học CA thường được các accounting firms chuộng hơn.

CPA thì đầu vào flexible hơn rất nhiều thậm chí bây giờ không có bằng Kế toán vẫn học được. Cái khó là kinh nghiệm làm việc thôi, chứ CPA thì ở Úc nhiều lắm .

Các bạn tham khảo thông tin trên này thì tất nhiên là tự xét điều kiện riêng, công việc chuyên môn, khả năng tự học và nghiên cứu, tài chính, hoàn cảnh gia đình, thời gian, etc. Tốt nghiệp được hay không thì như MRC nói trên kia: học và hành. Tự học và nghiên cứu theo phong cách học bên này nhe, phải thể hiện rỏ trình độ nghiên cứu chuyên sâu theo level tương đương và kinh nghiệm thực tế, số liệu chính xác có bằng chứng, không phải là tự chế như khi làm luận văn tốt nghiệp ở VN, hành nghề Kế Toán thâm niên theo yêu cầu… Mấy cái bằng nghề này khác với học chay ở đại học, luật sư không phải ai cũng thi bar mà đậu, hát karaoke hay thì không phải ai cũng có thể hành nghề ca sĩ (cái này dể hình dung mà trật lất ha!). Như có nói trên kia, chưa biết gì thì học khoảng 10 năm cũng ra được CPA

Cho nên CPA có accredit bằng của VN thì với mục đích là cho học CPA thôi. Còn nộp bằng kế toán Việt Nam để CPA accredit cho mục đích định cư, nhất là hai môn thuế và Accounting Principles không học theo chương trình Úc thì chỉ đơn giản là … không thấy CPA hồi âm.

Cũng không ai dám nói chắc được rằng học CPA có giúp gì cho việc tìm việc của chị hay không vì việc có xin được việc hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố lắm. Ai cũng biết là ở Úc này người ta không coi trọng bằng cấp mấy mà chủ yếu nhìn vào kinh nghiệm làm việc. Đây là những gì mình rút ra trong quá trình xin việc và đi làm của mình:

– Theo mình, có bằng ACCA mà ko có bằng CPA không phải là một trở ngại lớn vì nhiều người mình biết ngay cả làm cho Big 4 cũng không cần phải học lại CPA hay CA .Nhưng nhiều người vẫn học lại CPA để cho cơ hội xin việc được rộng hơn, cũng không sao.

– Vậy người ta chủ yếu đăng tuyển người có CPA/CA hay đang học là vì sao? Vì họ muốn tìm những người đang đi làm, có chút ít kinh nghiệm làm việc và có sự hieu biet va nghiêm túc với nghề (professional career). Những cái này những người đã có ACCA hoàn toàn có, quan trọng là làm sao chứng minh cho nhà tuyển dụng hiểu.

– Thực tế là rất đông người nhập cư theo nghề kế toán là dân Ấn Độ, mà họ cũng chỉ có ACCA thôi, nhưng họ tìm việc dễ hơn người Việt mình nhiều. Còn dân từ UK qua thì mình thấy toàn là có kinh nghiệm làm việc là nhiều mà có khi không có bằng cấp gì đặc sắc hết, vẫn tìm được job như thường. Vậy cái chính ở đây là làm sao lọt vào shortlist của recruiter

– Đầu tiên là phải làm CV cho gọn gàng, sạch đẹp, nêu bật được kinh nghiệm làm việc của mình. Thứ 2 là phải chịu khó apply job nhiều nhiều, nhất những job thấp hơn mình mong muốn hoặc nhưng job casual, contractor, temporary vì chúng hay dễ ăn hơn và sẽ cho mình chút ít Australian epxerience để sau này xin tiếp. Tất nhiên ai cũng hiểu là kinh nghiệm làm việc ở VN không được đánh giá ngang như kinh nghiệm làm ở UK hay Hong Kong. Nên đôi khi mình phải start much lower. Nhưng không sao, đường dài mới biết ngựa hay.

– Nếu được chọn để phỏng vấn (qua đt hay face-to-face) thì khả năng nói tiếng Anh lưu loát (không cần nhanh, chỉ cần liền lạc và diễn tả được ý mình muốn nói) là điều tiên quyết. Mình thấy phần lớn người Việt mình khi đi xin việc bị fail ở chỗ này. Kinh nghiệm thì có thừa nhưng thiếu tự tin và không diễn đạt được ý mình muốn nói nên người ta không hiểu hết được de co danh gia dung.

Mình biết là kinh nghiệm làm việc của những người đi skilled migration thì thường rất nhiều, nên phần lớn vấn đề cần quan tâm chắc nằm ở khâu trình bày CV và giao tiếp. Ngoài ra còn là do thị trường đang im ắng nữa nên chị cần kiên trì tiếp tục, biết đâu may mắn nằm ở tháng thứ 4-5-6.

4. Cơ hội nghề nghiệp ngành CPA

Học ở TAFE xong, không học tiếp lên CPA/CA được. Nghề kế toán ở Úc giờ cũng khó tìm việc lắm. Thêm vào công việc vất vả, đau đầu, đi sớm về muộn, sức ép của số liệu, khung thời gian (cuối tháng, cuối quý…) nên càng ngày nghề này càng chán, không hấp dẫn người học.

Học CPA/CA (nhất là CA) nếu học nghiêm túc khá vất vả, bài vở nặng, thời gian mỗi kỳ ngắn, yêu cầu cao, tỷ lệ thi trượt nhiều, yêu cầu có người kèm cặp gắt gao (mentor). Nhưng nếu đã có ý muốn đi theo nghề Kế toán/Kiểm toán lâu dài thì buộc phải học 1 trong 2 chương trình này. Nói chung khá oải.

Cơ hội việc làm Graduate accountant phụ thuộc vào: PR ( Citizenship) + Thành tích học tập + Tiếng Anh tốt/ xuất sắc + Hoạt động ngoại khoá + May mắn + Kỹ năng viết resume/ phỏng vấn. Thông thường là vậy, dĩ nhiên cũng có trường hợp ngoại lệ bạn nhé. Vị trí Graduate accountant thì chưa cần CPA đâu.

Nghề kế toán ở Úc yêu cầu đòi hỏi về bằng cấp, trình độ, kinh nghiệm…ngang ngửa nghề luật sư. Nếu muốn theo nghề này, phải học lại bậc đại học bên này trong khoảng 3 năm (nếu không bị trượt môn nào), học phí khoảng $45,000 đôla Úc, sau đó xin làm Kế toán quèn ở một công ty nào đó và nuôi mộng học tiếp CPA/CA, khoảng 5-10 năm sau đó, nếu may mắn và thuận lợi, bạn sẽ sống được với nghề. Nghề Kế toán chuyên nghiệp ở Úc được đánh giá cao và rất được tôn trọng và không phải cứ ai làm việc với số liệu, tiền nong mà chưa có bằng đại học Úc, hoặc chưa có chứng chỉ CPA/CA mà được coi là Kế toán chuyên nghiệp đâu.